تصویر منوچهر صدری خانلو
سیستم عامل فایرفاکس

قریب به یک ماه پیش شرکت موزیلا اعلام کرد که قصد دارد در ابعاد وسیع تجاری به انتشار سیستم عامل فایرفاکس بپردازد. این یک خبر خوب برای برنامه‌نویسان و توسعه دهندگان تحت وب است، چرا که این سیستم عامل امکان توسعه برنامه‌ها را با استفاده از HTML، CSS و JavaScript می‌دهد. یعنی همان امکاناتی که توسعه دهندگان وب سال هاست در حال استفاده از آن هستند. اطلاعات چندان زیادی از سیستم عامل یادشده وجود ندارد، اما با همین اطلاعات اندک موجود، در ادامه به بررسی اجمالی این سیستم عامل می‌پردازیم. 


سیستم عامل فایرفاکس (Firefox OS)
سیستم عامل فایرفاکس یک سیستم عامل مبتنی بر لینوکس است که برای استفاده تلفن های هوشمند (Smart Phones) و تبلت ها توسط شرکت موزیلا توسعه یافته است. اساس طراحی این بوده است که به برنامه های نوشته شده با HTML5 این امکان داده شود تا به طور مستقیم از منابع سخت افزاری دستگاه با استفاده از JavaScript بهره بگیرند. این سیستم عامل روی دستگاه های سازگار با اندروید و Raspberry تست شده‌است. به این ترتیب وب‌سایت‌ها در واقع همان برنامه‌ها (Apps) هستند و دیگر به Native Code برای برنامه‌نویسی روی سیستم عامل وجود ندارد.
توسعه سیستم عامل در حال حاضر در سه لایه انجام شده است: Gonk که از کرنل لینوکس و HAL استفاده می‌کند. موتور Gecko که اپلیکیشن ران تایم پروژه B2G است و Gaia که UI یا واسط کاربری کار است.
طبق اعلام موزیلا، اولین دستگاه های تلفن دارای این سیستم عامل در جولای 2013 به بازار آمریکای جنوبی عرضه خواهند شد. به نظر می‌رسد فایرفاکس طبقه متوسط یا ارزان قیمتی از گوشی‌های تلفن همراه را هدف قرار داده است. برخی اپراتوها همانند دویچه تلکام، اتصالات، اسمارت، اسپرینت، تلکام ایتالیا، تلفونیکا و Telenor پشتیبانی خود را از پروژه سیستم عامل فایرفاکس اعلام کرده اند.
 
همه چیز با HTML، CSS و JavaScript
تمام برنامه‌های اولیه سیستم عامل فایرفاکس با HTML، CSS و JavaScript نوشته شده‌اند، دقیقاً همانطور که شما ممکن است در آینده بخواهید این کار را بکنید (سورس را چک کنید). این تحول جدیدی در قابلیت‌هایی است که زبان‌های ساده یادشده برای توسعه‌دهندگان وب ایجاد می‌کنند.
 
بازار فایرفاکس (Firefox Marketplace) اوپن سورس (متن باز) است.
همانطور که می دانید کامپوننت های سیستم عامل فایرفاکس متن باز هستند. علاوه بر این بازار فایرفاکس یک برنامه مبتنی بر Django با نام Zamboni است که علاوه بر بازار برای AMOها یا افزونه‌ها (Add-ons) نیز استفاده شده است. زامبونی بر روی گیت هاب به صورت رایگان در دسترس است.
 
مستقل از سیستم عامل، یک برنامه برای همه دستگاه‌ها
حتماً برای شما هم پیش‌آمده که از یک برنامه روی آیفون خوشتان بیاید، اما نسخه‌ای از آن روی اندروید وجود نداشته باشد. در واقع در حال حاضر برنامه‌ها روی سیستم عامل ها نوشته می شوند و برای استفاده در هر سیستم عامل باید مجدداً بازنویسی شوند. اما Firefox OS این امکان را به شما می دهد تا یکبار برنامه‌ای را بنویسید و خودتان را خلاص کنید! نیازی به بازنویسی و زحمات مکرر وجود نخواهد داشت.

 
APIهای زیادی در حال اجرا هستند.
شاید در ابتدا شما هم شک کنید که آیا با HTML5 می‌توان کنترل کافی روی دستگاه داشت یا نه! موزیلا تعداد بسیار زیادی از قابلیت های WebAPI را برای دسترسی به APIهای دستگاه ارائه کرده است. برای مثال می‌توان به باتری، دوربین، لیست تماس‌ها، پیامک، فضای ذخیره، ویبره، تنظیمات، آلارم، مرورگر سیستم و ... اشاره کرد. هر API ممکن است در حال حاضر در مرحله طراحی باشد و یا اینکه اجرای آن به پایان رسیده باشد. برای پیگیری دقیق تر چارت APIها را ببینید.
 
برنامه‌ها از هر دامنه‌ای قابل نصب هستند.
موزیلا محدودیتی برای کاربران در فضای میزبانی برای نصب برنامه‌های جدید ایجاد نکرده است. در واقع این شرکت یک API جاوااسکریپتی برای نصب برنامه‌ها از هر دامنه‌ای ارائه کرده است:
 
var manifestLocation = "http://areatweet.com/app.manifest"; // your domain here
var installRequest = navigator.mozApps.install(manifestLocation);
  
installRequest.onsuccess = function(data) {
    // App installed successfully!
};
  
installRequest.onerror = function(err) {
    // App couldn't be installed!
    console.log("Install error!");
};
 
موزیلا اعتقاد دارد که اجازه دادن به کاربر برای اینکه بتواند برنامه مورد نظر خود را از فضایی غیر از یک app store نصب کند، آزادی عمل زیادی به وی می‌دهد که یک امتیاز برای سیستم عامل فایرفاکس به شمار می‌آید.
 
امتحان کنید!
در حال حاضر با استفاده از شبیه ساز سیستم عامل فایرفاکس (Firefox OS) می توانید این سیستم عامل را امتحان کنید. پیش نیاز این کار نصب نسخه 17 (و نسخه‌های جدیدتر) مرورگر فایرفاکس است تا بتوانید افزونه شبیه ساز سیستم عامل فایرفاکس را روی آن نصب کنید.
در نهایت آنچه که در حال وقوع است، مجموعاً تحول مثبتی است. به این ماجرا باید اپراتورهای تلفن همراه را نیز اضافه کرد که از بازار وسیع اندروید و iOS هیچ بهره‌ای نمی برند و سیستم عامل فایرفاکس نشانه های خوبی برای آنهاست تا سهمی در سود احتمالی در بازارهای آینده داشته باشند. به هر حال وابستگی به اینترنت به معنای انتقال داده بیشتر و سود بیشتر برای اپراتورهاست. اما این تنها روی خوش قصه است. در مطلبی دیگر به بیان مشکلات فعلی سیستم عامل فایرفاکس خواهم پرداخت.
طبقه بندی: 

دیدگاه‌ها

تصویر محمدعلی اکبری

محمدعلی اکبری
هنوز APIی HTML5 کامل نشده. من فکر می‌کنم با کاملتر شدن این API شاهد تحولات جدی توی برنامه‌نویسی وب باشیم.

افزودن نظر جدید