تصویر منوچهر صدری خانلو
استانداردهای طراحی و دسترسی به محتوا در وب

در طی یک دهه‌ی اخیر استانداردهای متعددی از سوی سازمان‌های مختلف برای طراحی و دسترسی به محتوا در وب و به طور مشخص برای طراحان وب‌سایت‌ها تجویز شده‌است. بررسی و نقد این محتواها خود بحث بسیار جالبی است که البته موضوع این مقاله نیست.
در این سلسله از پست‌ها، به بیان استانداردهایی که لازم است در طراحی وب‌سایت‌ها مد نظر قرار گیرند می‌پردازیم.

استانداردهای طراحی در وب ممکن است در مورد دستگاه‌های متفاوت زیر به کار روند:
  - کامیپوتر‌های عادی: پی‌سی و لپ‌تاپ رایج‌ترین دستگاه‌های مورد استفاده فعلی هستند.
  - تلفن‌های همراه و تبلت‌ها
  - دستگاه‌های قرائت‌کننده‌ی متون: که عمده‌ی آنها برای کمک به دسترسی افراد نابینا به وب، اقدام به قرائت Alt برای تصاویر می‌کنند.
در زمان طراحی وب‌سایت باید به سوالات زیر پاسخ داد:
 
مخاطب: مخاطب وب‌سایت مورد طراحی کیست و هدف اصلی مخاطبان از مراجعه به وب‌سایت چیست؟
محتوای تولید شده و بخش‌های موجود در وب‌سایت باید با توجه به نیاز و اطلاعات مخاطبان طراحی شود. واژگان باید متناسب با آگاهی مخاطبان از موضوعات موجود انتخاب شود. باید از مفاهیمی در محتوا استفاده نمود که به وسیله‌ی مخاطبان قابل فهم باشد. همچنین ساختاری که برای مرور محتوا در سایت خود انتخاب می‌کنید باید از چینش و دسترسی خوبی برخوردار باشد. برای مثال مخاطب بتواند به سهولت از بخشی از سایت به بخش‌های دیگر آن مراجعه کند و به همان بخش بازگردد (Navigation).
 
طراحی قالب استاندارد برای صفحات: این فرضیه که هر چه شما می‌بینید مخاطب هم همان را می‌بیند اشتباه است!
سازگاری میان سیستم‌های عامل، مرورگرها، اندازه مانیتور‌ها، فونت و رنگ‌های مشخص شده و خود انسان‌ها موضوع مهمی است که در نظر گرفته شود! می‌توان انتظار داشت که با تغییر در هر یک از موارد ذکر شده، نحوه‌ی نمایش یا استنباط از موضوعات نیز کمی فرق کند!
  - محل مهم‌تر در صفحه‌ی نمایش را بشناسید. در بالای صفحه، سمت راست (و در زبان انگلیسی سمت چپ) مهم‌ترین اطلاعات خود را قرار دهید. این فرض که سایز مانیتور یا رزولوشن صفحه ثابت نیست همواره در ذهن داشته باشید.
  - مشاهده و مرور سریع اطلاعات صفحه باید آسان باشد. قریب به 75 درصد کاربران در نگاه اول منو‌ها و متون را بررسی می‌کنند و سپس به سراغ عوامل بصری می‌روند (البته موارد خاص هم دارد!).
  - محل قرارگیری منو‌ها، حرکت بین صفحات و لوگو یکدست و قابل پیش‌بینی باشند. به این معنا که کاربر ناخودآگاه درک کند که برای رفتن از صفحه‌ای به صفحه‌ای دیگر به کجای صفحه باید مراجعه کند. در صفحات طولانی لینک «بازگشت به بالای صفحه» وجود داشته باشد.
  - لینک‌های موجود در صفحه باید دارای عنوان (Label) باشند و قرار دادن یک URL در صفحه کار درستی نیست.
  - در سایت‌هایی که محتوا در آن اهمیت دارد، جستجو باید در محل قابل مشاهده‌ای باشد.
  - کاربر باید از محلی که در حال حاضر در آن قرار دارد مطلع باشد. برای مثال بداند که وارد کدام منو و زیر منو شده است که صفحه‌ی حاضر به وی نمایش داده می‌شود. یک راه برای این کار استفاده از Breadcrumb است.
  - اندازه‌ی فونت‌ها، بولت‌ها، تیتر‌ها و عناصر موجود در سایت یکدست باشد.
  - بین بلوک‌های متنی با فضای سفید فاصله داده شود.
  - صفحه را به طور کامل با متن پر نکنید!

در بخش بعدی به بررسی اجمالی فونت‌ها، لینک‌ها و تصاویر خواهیم پرداخت.
 

افزودن نظر جدید